GastroCafer'in sıcak dünyasına hoş geldiniz! Buyurun, lezzet dolu keşifler sizi bekliyor.
Yemek tariflerinde sıkça karşımıza çıkan “bir tutam” veya “bir çimdik” gibi ifadeler özellikle mutfağa yeni adım atanlar için kafa karıştırıcı olabilir.
İsterseniz şu senaryoyu birlikte hayal edelim:
Patatesleri doğradınız, taze otları ayıkladınız ve baklaları hazırladınız. Uzun süredir denemek istediğiniz o tarif elinizde, her şey yolunda gidiyor.
Ancak bir anda karşınıza o gizemli tarif ölçüleri çıkıyor:
“Bir tutam tuz, bir çimdik karabiber ekleyin…”
Hadi bakalım… Şimdi bu miktarlar da tam olarak ne? Belirli bir gramaj mı yoksa rastgele elimize geleni mi atıyoruz?
İlk olarak bir nefes alalım, endişeye hiç mi hiç gerek yok.
GastroCafer ile tüm soruların cevaplanacak hatta karabiber kullanımı hakkındaki püf noktaları bile kavrayacaksın.
Peki hazırsan gastronominin temel bilgileri eşliğinde başlıyoruz. 😉
1) Bir Tutam ve Bir Çimdik Arasındaki Fark Nedir?
Mutfak terminolojisinde bu ifadeler rastgele değildir.
Parmak sayısına göre değişen bu ölçüleri hiyerarşik olarak bilmek, yemeğin tuzunu veya baharatını tam kararında ayarlamanızı sağlar.
İşte o meşhur ayrımlar:
Bir Tutam
Başparmak, işaret ve orta parmakla alınabilen miktardır.
Ve bu miktar yaklaşık olarak 1/8 çay kaşığına (0.6 – 0.8 gram) eşittir.
Not: Şefler “tuzlayın” dediklerinde genellikle üç parmaklık tutamı kastederler.
Bir Çimdik
Yalnızca başparmak ve işaret parmağıyla alınan en küçük miktardır.
Standart ölçülerde bir çimdik yaklaşık olarak 1/16 çay kaşığına (0.3 – 0.4 gram) denk gelir.
Genellikle acı biber veya çok baskın baharatlarda kullanılır.
2) Taze Çekilmiş Karabiberin Yarattığı Fark
Taze öğütülmüş karabiberin hazır toz hâline kıyasla dağlar kadar fark sunduğunu biliyor muydun?
Bunun bilimsel nedenini şu şekilde açıklayabiliriz:
Karabiberin yakıcı lezzetini veren doğal bileşikler (özellikle piperin) ve uçucu yağlar, öğütüldükten sonra havayla temas ederek oksitlenir.
Yani marketten aldığınız o toz biberler, pakete girdiği andan itibaren aroma kaybına uğramaya başlar.
Karabiber tanelerini kullanmadan hemen önce öğüttüğünüzde ise bu bileşikler maksimum yoğunlukta kalacaktır.
Bu yüzdendir ki taze çekimli “bir çimdik” karabiber, yemeğinize harika bir imza atıcıdır.
3) Tariflerdeki Belirsiz Ölçülerle Nasıl Baş Edilir?
Bir Tutam, Bir Çimdik ve Göz Kararı
Bu ifadeler, belli bir sürenin sonunda edinilen mutfak tecrübesine dayanır.
Eğer yeni başlıyorsan:
- İlk etapta ölçü kaşıkları kullanarak (1/8 veya 1/4 çay kaşığı gibi) gözünü eğitebilirsin.
- Merak etme, zamanla damak zevkin sana tartıdan daha doğru yolu gösterecektir.
Aşırıya kaçmadıkça denemekten çekinmemelisin.
Ve unutma, yemek yapmak sadece matematiksel bir ölçü işi değil; sezgi, yaratıcılık ve biraz da eğlencedir.
Bir tutam cesaret, bir çimdik merak ve bolca pratikle mutfakta özgürleşmenin tadına bak!
“Patates Kaç Dakikada Haşlanır?” ve “Robot Şefler” ile gastronomi yolculuğuna hız kesmeden devam et!
Cafer Can Yeşilyurt
Faydalı Kaynaklar
